Astrophytum asterias cv. Shinshowa เจ้าแอสโตรดอกฝอย กับ 6 ปีที่ผ่านไป

                           จุดเริ่มต้นในการปลูกแคคตัสสายพันธุ์ Astrophytum  ของผมนั้น ต้องย้อนกลับไปเมื่อตอนช่วงปลายปี 2013 หรือเมื่อ 6 ปีที่แล้ว ช่วงนั้นเป็นช่วงที่ผมกำลังสนใจเกี่ยวกับการปลูกแคคตัส เป็นช่วงที่เริ่มต้นศึกษาเรื่องราวการปลูก เริ่มซื้อหาแคคตัสสายพันธุ์ต่างๆ มาลองเลี้ยง ซึ่งหนึ่งในสายพันธุ์ที่ผมรู้สึกชอบในตอนนั้นก็คือแอสโตรไฟตั้ม และต้นในรูปที่เห็นนี้ก็คือไม้ชุดแรกเริ่มที่ผมซื้อมาลองหัดปลูกในตอนนั้นครับ

การขยายพันธุ์ตอสามเหลี่ยมหนามด้วยการปักชำ และการกราฟแคคตัสบนตอสามเหลี่ยมหนาม

                         ตอสามเหลี่ยมหนามเป็นตอกราฟที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ด้วยความที่ตอชนิดนี้เลี้ยงง่าย โตเร็ว ขยายพันธุ์ได้ง่าย และในการนำมาทำเป็นตอกราฟนั้น ก็ให้ผลที่ดีมากๆ เป็นตอที่ต่อติดง่าย ส่งการเจริญเติบโตได้ดี ทนทานตอโรคและสภาพอากาศ อายุการใช้งานก็สูง สามารถส่งการเจริญเติบโตเลี้ยงแคคตัสไปได้อีกหลายปี เพราะฉะนั้นตอชนิดนี้จึงเป็นตอที่หลายๆ ท่านชอบใช้ รวมถึงตัวผมเองก็ด้วย ตอสามเหลี่ยมหนามถือเป็นตอที่ผมใช้ประจำเลยก็ว่าได้

                         ซึ่งในการกราฟแคคตัสบนตอสามเหลี่ยมนั้น มีหลายๆ ท่านถามเข้ามาว่า ต้องเอาตอไปปักชำให้ออกรากก่อนแล้วถึงค่อยเอามากราฟ หรือตัดมาสดๆ แล้วเอามากราฟได้เลยทันที แบบไหนดีกว่ากัน

                         คำถามนี้ ผมขอตอบว่าได้ทั้งสองอย่าง ตัดตอมาสดๆ แล้วเอามากราฟเลยก็ได้ แต่ถ้าเอาไปปักชำให้ออกรากก่อนแล้วค่อยกราฟมันก็ดี สำหรับท่านที่อยากดูวิธีการกราฟแคคตัสบนตอสามเหลี่ยมหนามตัดสด สามารถเข้าไปดูได้ตามลิงก์ที่ลงไว้ด้านล่างนี้ได้เลยนะครับ เราเคยทำรีวิววิธีการกราฟบนตอตัดสดไว้อย่างละเอียดทุกขั้นตอนแล้ว

ลิงก์นี้ครับ การกราฟแคคตัสบนตอสามเหลี่ยมหนามตัดสด 

                         แต่สำหรับบทความนี้ เราจะมาเขียนถึงการกราฟแบบกราฟบนตอที่ผ่านการปักชำมาจนออกรากแล้ว ซึ่งเราจะย้อนไปตั้งแต่ก่อนการกราฟ ตั่งแต่ตัดตอมาสดๆ เอามาปักชำจนออกราก จนต้นสมบรูณ์ แล้วก็จะมากราฟให้ดูกัน พร้อมทั้งจะมีพัฒนาการการเติบโตของไม้กราฟมาให้ได้ดูกันด้วยครับ

เกริ่นมายาวมาก ผมว่าเราเริ่มกันเลยนะครับ

คุยกันเรื่องการรดน้ำต้นแคคตัส

                            ในเรื่องของการรดน้ำแคคตัสนั้น เป็นเรื่องราวที่ดูเหมือนไม่ได้มีหลักการที่ซับซ้อนอะไร เวลาที่ผมเขียนบทความ ส่วนใหญ่ก็จะเน้นไปที่หลักสำคัญแค่ว่า ควรรดน้ำเมื่อเห็นว่าดินแห้งสนิทแล้วเท่านั้น ถ้าดินยังชื้นก็ยังไม่ต้องรดก็ได้ และผมจะรดน้ำในวันที่อากาศสดใส ถ้าช่วงไหนฝนตกฟ้าครึ้มก็จะเว้นการรดน้ำไป ส่วนใหญ่ผมจะเขียนแค่ประมาณนี้ ไม่ได้ลงลึกอะไรมากนัก เพราะคิดว่าหลักแค่นี้ก็น่าที่จะครอบคลุมแล้ว

                           แต่เรื่องเกี่ยวกับการรดน้ำแคคตัสกลับมีรายละเอียดอีกเยอะเลยล่ะครับ ที่หลายท่านมีข้อสงสัยและมีคำถามเข้ามาอยู่เรื่อยๆ ตัวอย่างคำถามก็เช่น การรดน้ำแคคตัสต้องรดกี่วันครั้ง รดมากน้อยขนาดไหน รดจนชุ่ม หรือรดแค่พอชื้นๆ ควรรดน้ำตอนเช้าหรือตอนเย็น ถ้าไม่ว่างไม่มีเวลารดน้ำนานหลายวันต้นแคคตัสจะตายหรือไม่ และอีกหลายๆ คำถาม

                           วันนี้ผมก็เลยขอยกเรื่องนี้มาเขียนขยายความ ตอบคำถาม พูดคุยกันว่าในการรดน้ำนั้นผมมีวิธีการรดอย่างไรโดยละเอียด ( บทความนี้เขียนถึงการรดน้ำแคคตัสทั่วๆ ไป ไม่เกี่ยวกับไม้กราฟ ไม้ต่อตอนะครับ ไม่นับรวมไม้กราฟนะครับ )

การเพาะเมล็ดแคคตัสแบบเปิด

สำหรับเรื่องราวในวันนี้เราจะมาลองเพาะเมล็ดแคคตัสแบบเปิดกันครับ เริ่มต้นเราไปดูอุปกรณ์ในการเพาะกันก่อนเลยดีกว่า

                           สำหรับอุปกรณ์ในการเพาะเมล็ดนั้น ก็จะมี ถาดพลาสติก หัวฉีดฟ็อกกี้ กระถาง เมล็ดแคคตัส ยากันรา ปุ๋ยละลายช้า ( ออสโมโค้ท ) สุดท้ายก็คือวัสดุเพาะ ซึ่งผมเลือกใช้เป็นพีทมอสครับ

Astrophytum 2018 รวมภาพและเรื่องราวการปลูกแอสโตรไฟตั้มในรอบปีที่ผ่านมา

                           ปี 2018 เป็นปีที่ผมเจอเรื่องราวมากมายในการปลูกแคคตัส มีทั้งเรื่องราวที่ดี เรื่องที่แย่ก็มี มีแคคตัสตายจากกันไปหลายต้น บางต้นเป็นต้นที่ผมรักมากๆ แต่สุดท้ายก็ช่วยไว้ไม่ทัน แต่ก็มีแคคตัสที่เกิดขึ้นมาใหม่อีกมากมายจากการเพาะเมล็ด แคคตัสที่ซื้อมาใหม่ก็เยอะ มีหลายสายพันธุ์เลยที่พึ่งจะมาได้เริ่มรู้จักกัน บางสายพันธุ์ก็รู้จักมาบ้างแล้วแต่ยังไม่เคยลองเลี้ยงก็ได้มาลองเลี้ยงดูสักที เรียกได้ว่าปีที่ผ่านมาเป็นปีที่การปลูกแคคตัสของผมนั้นเข้มข้นมากๆ ปวดหัวบ้างในบางครั้ง แต่ก็ชื่นใจที่มีแคคตัสออกดอกสวยๆ ให้ได้หายเหนื่อยกันตลอดปี ซึ่งเพื่อนๆ พี่ๆ ที่ติดตามเฟสบุ๊กแฟนเพจของเราก็คงจะได้เห็นภาพแคคตัสผมเอามาลงไว้บ่อยๆ แต่สำหรับเพื่อนๆ ที่ไม่ได้เล่นเฟสบุ๊ก ก็อาจจะไม่ค่อยได้เห็นเท่าไรเพราะในบล็อกส่วนใหญ่จะลงแต่บทความ เพราะงั้นวันนี้ผมก็เลยขอหยิบภาพที่เคยลงในเฟส คัดบางส่วนเอามาลงให้ได้ชมกัน ซึ่งรวมภาพแคคตัสออกดอกที่ผมคัดมาให้ได้ดูกันในวันนี้นั้นก็จะเป็นรวมภาพ แคคตัสแอสโตรไฟตั้ม ( Astrophytum ) ครับ

การกราฟแคคตัสแบบผ่าครึ่งหัว ( แคคตัสหนึ่งหน่อผ่าครึ่ง แบ่งกราฟได้เป็นสองต้น )

                         บทความในคราวนี้เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการกราฟแคคตัสอีกแล้วนะครับ ครั้งนี้เราจะมาลองกราฟหน่อแคคตัสแบบผ่าครึ่งหน่อกัน อธิบายขยายความก็คือ แคคตัส 1 หน่อ ผมจะผ่าครึ่งเป็น 2 ชิ้น และนำทั้งสองชิ้นนั้นแยกกันไปกราฟต่อตอคนละอัน ได้เป็นไม้กราฟต้นใหม่ 2 ต้น คุ้มกันไปเลยงานนี้

เมื่อแคคตัสของฉันป่วย เรื่องราวเมื่อเจ้าไม้กราฟตอแก้วมังกรเกิดปัญหาตอบางส่วนเน่า

                            ช่วงหน้าฝนเป็นช่วงที่หลายๆ ท่านที่ปลูกกระบองเพชรจะเจอกับปัญหาโรคที่มากับความชื้น อย่างเช่นโรครา โรคเน่า ซึ่งตัวผมเองนั้นก็เจอเช่นเดียวกัน หน้าฝนปีนี้มีแคคตัสหลายๆ ต้นของผมที่ต้องจากกันไปเพราะเน่าตาย และบางส่วนที่เน่าแต่ยังพอช่วยได้ทันก็มี อย่างเช่นเจ้าแคคตัสที่ผมนำมาเขียนถึงในวันนี้ เป็นแอสโตรด่างกราฟต่อบนตอแก้วมังกรที่เจอปัญหาตอมีอาการเน่าบางส่วน ทำให้ต้องเร่งรักษาก่อนที่จะลุกลามไปไกล ซึ่งแนวทางการรักษาที่ผมใช้นั้น มีขั้นตอนอย่างไรบ้าง ก็จะมาบอกเล่ากันอย่างละเอียด

เมื่อซื้อแคคตัสมาแบบล้างราก ขั้นตอนการปลูกไม้ล้างราก และการดูแลเบื้องต้น

                         ในการซื้อขายกระบองเพชรออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อทางเว็บไซท์ เฟสบุ๊ก ไอจี พ่อค้า แม่ค้าในหลายๆ ร้านจะเลือกใช้วิธีการจัดส่งสินค้ามาแบบล้างราก หรือไม่ก็สะบัดดินออกจนหมดแล้วส่งมาแต่ต้นเปล่าๆ ห่อใส่กล่องพัสดุมา ซึ่งบางท่านที่ยังไม่เคยมีประสบการณ์ในการได้รับต้นไม้ที่ส่งมาแบบล้างราก เมื่อได้สินค้ามาเป็นต้นเปลือยๆ ก็อาจจะเกิดคำถามขึ้นมาว่า แล้วเราจะต้องทำยังไงกับไม้ล้างรากที่ได้มานั้น จะปลูกและดูแลอย่างไร บางท่านกังวลใจกลัวว่าจะปลูกไม่รอด แต่จริงๆ แล้วการปลูกไม้ล้างรากนั้นมันไม่ยากอย่างที่คิดเลยครับ

                        ซึ่งบทความในวันนี้เราจะมาพูดคุยกันในเรื่องราวต่างๆ เกี่ยวกับไม้ล้างราก ทั้งการจัดการเมื่อไม้มาถึงมือเราแล้วจะต้องทำยังไง ในการปลูกและการดูแลนั้นมีขั้นตอนอย่างไรบ้าง รวมไปถึงคำถามและข้อสงสัยต่างๆ ที่ถามกันเข้ามาเยอะๆ เราก็จะหยิบยกมาพูดคุยกันด้วย 

ผมว่าแล้วก็เริ่มกันเลยดีกว่าครับ

การแยกพอต ย้ายต้นอ่อนแคคตัส แบบย้ายเป็นกลุ่ม

                         เมื่อปีที่แล้ว ทางบล็อกของเราเคยได้นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับการแยกพอต ย้ายกระถางต้นอ่อนแคคตัสกันไป ซึ่งในครั้งนั้น ผมเขียนเอาไว้ 2 วิธี วิธีแรกก็คือ การย้ายกระถางแบบถอนทีละต้นแล้วเอาไปลงปลูกเลยทันที ส่วนวิธีการที่สอง ก็คือการนำต้นแคคตัสไปล้างราก ล้างดินออกให้หมด จากนั้นก็ตัดแต่งรากและวางผึ่งให้แผลแห้งก่อน แล้วค่อยลงปลูกใหม่ นอกจากนั้นในบทความก็ยังมีเขียนเกี่ยวกับการลงปลูกและการดูแลต้นอ่อนแคคตัสเบื้องต้นอีกด้วย ซึ่งเพื่อนๆ พี่ๆ สามารถเข้าไปอ่านกันได้ตามลิงก์ที่ลงไว้นี้เลยครับ การย้ายกระถางต้นอ่อนแคคตัส และการดูแลต้นอ่อนที่พึ่งลงปลูกใหม่ๆ

                         มาในส่วนของเรื่องราวในวันนี้กันบ้าง คืออย่างที่บอกไปว่า ตอนปีที่แล้วเราเขียนการแยกพอตไป 2 วิธี แต่จริงๆ แล้ว ในการแยกพอตแคคตัสนั้น มันมีวิธีการที่หลากหลายมากกว่านั้น ซึ่งในวันนี้เราจะมานำเสนอในอีกวิธีการนึงกัน นั่นก็คือ การแยกพอตแคคตัสแบบย้ายเป็นกลุ่มครับ

การกราฟแคคตัสแบบกราฟฐาน ( แคคตัสหนึ่งหน่อ กราฟได้สองต่อ )

                        ในการกราฟแคคตัส  นอกเหนือจากการตัดส่วนยอดของแคคตัสมากราฟ ส่วนฐานหรือบางท่านก็เรียกตูดของแคคตัสที่เหลือจากตอนที่เราปาดยอดไปกราฟแล้วนั้น ก็สามารถเอามากราฟต่อตอได้เช่นเดียวกัน ซึ่งวันนี้ผมก็จะนำภาพและเรื่องราวการกราฟฐานต้นแคคตัสมาให้ได้ชมกันครับ

การเพาะเมล็ดกระบองเพชรแบบปิด ( เก็บกระถางเพาะในกล่องพลาสติกใส )

                      หลายเดือนก่อนมีเพื่อนในเพจส่งข้อความมาพูดคุยสอบถามเกี่ยวกับเรื่องราวการเพาะเมล็ดต้นกระบองเพชร ( แคคตัส ) แบบปิด ซึ่งคำถามที่เพื่อนคนนี้ถามมานั้นก็ประมานว่า ถ้าเราจะเก็บกระถางเพาะเมล็ดนั้นใส่ไว้ในกล่องพลาสติกใส เพื่อรักษาความชื้น ต้นอ่อนแคคตัสจะเติบโตได้ดีหรือไม่ เห็นหลายๆ ท่านเค้าทำกันแล้วให้ผลดี เลยจะมาถามมุมมองผมบ้างว่าผมเพาะแล้วโอเคมั้ย

                     ซึ่งก็ต้องบอกว่าในตอนนั้น ผมยังไม่เคยเพาะแบบเก็บใส่กล่องมาก่อนเลยครับ ผมเคยเพาะเมล็ดแบบเก็บกระถางเพาะใส่ถุงพลาสติกใส ตามรูปด้านล่าง

                          เพราะงั้นผมก็เลยตอบเค้าไปตามตรงในตอนนั้นว่า ผมก็ไม่รู้เหมือนกันว่าการเก็บกระถางเพาะใส่กล่องพลาสติกเจ้าแคคตัสจะเจริญเติบโตดีหรือไม่ เพราะผมไม่เคยลองเหมือนกัน แต่ว่าถ้าผมมีเมล็ดมาให้เพาะอีกเมื่อไร ผมจะลองดู แล้วเดี๋ยวจะเอามาเขียนลงในบล็อก ซึ่งก็กลายมาเป็นเรื่องราวในวันนี้นี่ล่ะครับ

การแยกพอต ย้ายกระถางต้นอ่อนแคคตัส และการดูแลแคคตัสที่พึ่งลงปลูกใหม่ๆ

                     เมื่อเมล็ดแคคตัสที่เราได้เพาะเอาไว้ เริ่มงอกและเจริญเติบโตไปจนถึงระดับนึง ก็ถึงเวลาที่เราจะต้องมาจับเค้าย้ายกระถาง เปลี่ยนดิน เพื่อให้เค้าได้แยกย้ายกันไปเจริญเติบโตตามเส้นทางของแต่ละต้น
 

                     แล้วไอ้ที่ว่าเติบโตจนถึงระดับนึงนั้น มันต้องเติบโตขนาดไหน ต้นอ่อนต้องมีอายุกี่เดือนถึงจะแยกได้ และขั้นตอนในการแยกพอตนั้นมีวิธีการอย่างไรบ้าง และพอแยกเสร็จแล้วจะต้องดูแลต่อไปยังไง  คำถามเหล่านี้เป็นคำถามที่หลายท่านคงสงสัย

                     ซึ่งสำหรับตัวผมนั้น ในการแยกพอตต้นอ่อนแคคตัส ผมจะไม่ได้เอาอายุของต้นอ่อนมาเป็นตัวกำหนดนะครับ แต่สิ่งที่เป็นตัวกำหนดว่าต้นแคคตัสของเรานั้นพร้อมที่จะย้ายพอตได้รึยัง ผมดูที่ขนาดของต้นเป็นหลัก

                       เพราะการเจริญเติบโตของต้นอ่อนแคคตัสนั้น ไม่สามารถระบุแน่นอนได้ว่าอายุเท่าไรจะโตได้ขนาดไหน บางพอตอายุ 4-5 เดือนก็โตพอที่จะแยกได้ แต่บางพอตก็โตช้า อายุ 7-8 เดือนต้นก็ยังไม่โตสักเท่าไร และแม้แต่ในพอตเดียวกัน แต่ละต้นก็ยังโตช้าเร็วไม่เท่ากัน บางต้นโตไวกว่าเพื่อน แต่บางต้นก็โตไม่ทันต้นอื่น ( อาจเพราะวิธีการเลี้ยงของผมยังไม่ดีพอก็ได้มั้ง การเจริญเติบโตของไม้ที่ผมเลี้ยงถึงได้ไม่นิ่งเท่าไร ) เพราะฉะนั้นผมจึงไม่เอาเรื่องเวลามาเป็นตัวกำหนด แต่จะมองที่ขนาดของต้นและความแออัดของพอตเป็นหลัก ยกเว้นในกรณีที่ว่า ต้นยังไม่โตแต่ดันเกิดปัญหาเฉพาะหน้าขึ้นมา อย่างเช่นกระถางล้มคว่ำจนต้นแคคตัสนั้นหลุดออกมาจากกระถาง หรือเกิดปัญหาโรคเน่า โรครา หรือโดนแมลงเข้าโจมตี อะไรแบบนี้ถึงจะเป็นกรณีพิเศษที่ทำให้ต้องแยกพอตเพื่อรักษา แต่ถ้าเค้าปรกติดีไม่ได้มีปัญหาอะไรมารบกวน ผมก็จะดูที่ขนาดของต้นก่อนเลยครับว่าโตพอที่จะแยกได้หรือไม่

                      ซึ่งขนาดของต้นอ่อนที่ผมคิดว่าโตพอที่จะแยกได้แล้วนั้นก็คือตั้งแต่ 1 ซม. ขึ้นไปครับ หรือไม่ผมก็จะดูที่ภาพรวมของพอต ถ้าเห็นว่าต้นอ่อนในพอตนั้นโตจนแน่น เบียดกันจนล้นกระถาง ตัวอย่างตามรูปด้านล่างครับ

เติบโตจนเบียดเสียดกันขนาดนี้ ก็น่าจะได้เวลาแล้วล่ะนะ เพราะมันแน่นจนล้นไปหมดแล้ว

                       แต่บางที ในกรณีที่ต้นอ่อนแคคตัสที่เราเพาะไว้นั้นยังไม่โตเท่าไร จะเลี้ยงต่อไปอีกสักระยะแล้วค่อยแยกพอตก็ยังได้ แต่ดันเกิดปัญหาแทรกซ้อนขึ้นมา อย่างในรูปด้านล่าง

                       ตรงจุดที่ผมใส่ลูกศรชี้เอาไว้ จะเห็นว่าแคคตัสตรงส่วนนั้นมีอาการเน่าตายหลายต้นเลยล่ะครับ ซึ่งถ้าเกิดเหตุการณ์อะไรแบบนี้ขึ้นล่ะก็ ยังไงมันก็จำเป็นต้องแยก เพราะอาการเน่ามันมันได้ลามไปสู้ต้นข้างเคียงด้วย ซึ่งถ้าไม่แยกต้นอื่นๆ ในพอตออกมาล่ะก็ มันจะตายตามกันไปจนหมดแน่นอนครับ

                       ซึ่งในการแยกต้นอ่อนที่มีขนาดเล็กมากๆ นั้น ด้วยความที่ต้นอ่อนที่มีขนาดเล็กมากๆ จะค่อนข้างอ่อนแอ มันก็มีโอกาสที่จะตายได้ง่ายกว่าการแยกพวกต้นใหญ่ๆ เพราะงั้นในการแยกพอตก็ต้องเผื่อใจเอาไว้ให้กับความล้มเหลวด้วยนะครับ แต่ก็ไม่ใช่ว่ามันจะแย่ไปเสียทุกครั้งหรอกนะ เพราะโอกาสที่เค้าจะรอดมันก็มีไม่น้อย อย่างตัวผมเองก็มีหลายครั้งเลยครับ ที่ต้องแยกพอตต้นอ่อนที่มันเล็กมากๆ แต่ก็ผ่านมาได้แบบสบายๆ ต้นอ่อนเจริญเติบโตได้อย่างไรปัญหา เพราะงั้นไม่ต้องไปคิดมากนะครับ อาจจะสำเร็จก็เป็นได้

เกริ่นมาซะยาว เอาเป็นว่าเราไปเริ่มการแยกพอตกันเลยดีกว่าครับ

------------------------------------------------------------------------------------------------

                       สำหรับวิธีการในการแยกพอตแคคตัสนั้น เพื่อความหลากหลาย ผมขอนำเสนอ 2 วิธีด้วยกัน ซึ่งทั้ง 2 วิธีที่นั้น เป็นวิธีการที่ผมเคยทำมาหลายครั้ง และก็รู้สึกโอเคกับทั้ง 2 วิธี เลือกไม่ได้ว่าแบบไหนมันดีกว่ากัน เพราะฉะนั้นผมจะไม่ฟันธงนะว่าแบบไหนมันดีที่สุด เพราะมันแล้วแต่ความชอบส่วนตัวของแต่ละคนด้วย เราอาจจะมองต่างกันก็ได้ ผมอยากให้ท่านดูทั้ง 2 วิธี แล้วเลือกเอาเลยครับว่าท่านชอบแบบไหน ผมแค่มานำเสนอเท่านั้น

การกราฟต้นอ่อนแคคตัสบนตอเปเรสเกีย ( Pereskiopsis Graft )

                     เมื่อก่อนตอนที่ผมเริ่มสนใจเกี่ยวกับการผสมเกสรและการเพาะเมล็ดแคคตัสใหม่ๆ ผมชอบจับต้นอ่อนแคคตัสที่เพาะเมล็ดเอาไว้มากราฟต่อบนตอ เพราะด้วยความที่ในตอนนั้นอยากรู้เร็วๆ ว่าต้นพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ที่เราซื้อมานั้น เค้าจะให้ลูกที่มีหน้าตาแบบไหน แม่พันธุ์ต้นไหนให้ลูกสวยๆ บ้าง พ่อพันธุ์ต้นไหนจะส่งต่อลักษณะที่น่าสนใจไปสู่รุ่นลูกได้ดีบ้าง ซึ่งถ้าต้องรอดูจากการเลี้ยงในแบบปรกติ กว่าจะรู้คำตอบมันใช้เวลานานเป็นปี การจับต้นอ่อนขึ้นมากราฟเพื่อเร่งการเจริญเติบโตให้เร็วยิ่งขึ้น จึงเป็นทางเลือกที่ผมใช้ เพราะถ้าเรารู้ได้เร็วว่าพ่อแม่ต้นไหนที่ให้ลูกลักษณะดีๆ เราจะได้มีแนวทางในการผสมและพัฒนาสายพันธุ์ต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง ผมคิดแบบนั้น

ต้นอ่อนยิมโนแคคตัส อายุไม่กี่เดือน

                     ซึ่งตอที่เหมาะสมกับการกราฟต้นอ่อนแคคตัสนั้น ด้วยความที่ต้นอ่อนของแคคตัสที่พึ่งจะงอกมาได้ไม่นาน ต้นอ่อนจึงยังมีขนาดที่เล็กมาก ถ้าจับไปต่อบนตอขนาดใหญ่ ขนาดของท่อน้ำเลี้ยงอาจจะไม่สัมพันธ์กัน เพราะฉะนั้นการเลือกตอที่จะนำมากราฟ ผมจึงเลือกใช้ตอที่มีขนาดเล็กเช่นเดียวกัน ซึ่งตอที่ผมเลือกมาใช้ในการกราฟต้นอ่อนแคคตัสอยู่บ่อยๆ นั่นก็คือตอเปเรสเกีย ( Pereskiopsis ) ครับ

ตอเปเรสเกีย ( Pereskiopsis )

                    สำหรับวิธีการกราฟต้นอ่อนแคคตัสบนตอเปเรสเกีย หรือบางท่านเรียกกันว่าการกราฟเมล็ดนั้น ขั้นตอนที่ผมใช้ก็ไม่ยากแต่ก็ไม่ง่าย เอาเป็นว่าไปดูกันเลยดีกว่าครับ

การตัดลงตอลูกผสม

                       ผมมีแคคตัสแอสโตร มายริโอ ( astrophytum myriostigma ) อยู่ต้นนึง แต่เดิมเคยเป็นไม้ที่ผมกราฟต่อเอาไว้บนตอลูกผสม ซึ่งก็เลี้ยงมานานแล้วครับ จำได้ว่าตอนที่กราฟนั้น เจ้าแคคตัสยังต้นเล็กๆ อยู่เลย จากนั้นก็เลี้ยงตอมาเรื่อยๆ จนเติบใหญ่

                          แต่แล้ววันดีคืนดี ตอของเค้าก็เกิดอาการตอเหี่ยว ประกอบกับช่วงนั้นผมไม่ค่อยอยู่บ้าน การดูแลรดนํ้าก็เลยตกหล่นไป สุดท้ายตอของเค้าก็เหี่ยวจนต้นล้มพับอย่างที่เห็นในภาพด้านล่าง

                         จริงๆ อาการตอเหี่ยวของตอลูกผสมนั้น เมื่อเราเลี้ยงไปนานๆ มันมีโอกาสที่จะเกิดปัญหานี้ขึ้นมาได้ เพราะตอลูกผสมนั้น เมื่อเราเลี้ยงไปสักระยะเวลานึง รากของเค้าอาจจะเกิดอาการรากทำปม อธิบายตามความเข้าใจของผม ซึ่งถ้าผิดก็ต้องขออภัยด้วยนะครับ อันนี้คือเป็นความเข้าใจของผมที่คิดว่าน่าจะเป็นแบบนั้น อาการรากของตอลูกผสมทำปมก็คืออาการที่ตอลดการส่งอาหารมาเลี้ยงลำต้น แต่สะสมอาหารเอาไว้ที่บริเวณรากแทน ซึ่งไม้ที่มีอาการแบบนี้นั้นเมื่อเราขุดขึ้นมาดูจะเห็นว่ารากบางส่วนจะโต ( รากเป็นปม ) ดูตัวอย่างอาการตอลูกผสมทำปมที่รากในภาพด้านล่างนะครับ

                        ซึ่งเมื่อเค้ามีอาการรากทำปมเกิดขึ้นล่ะก็ ไม้จะชะงัก ตอจะมีอาการเหี่ยวและฟีบลงไปเรื่อยๆ ซึ่งถ้ามีปัญหานี้เกิดขึ้นแล้วล่ะก็ วิธีการแก้ก็คือจะต้องขุดต้นขึ้นมาแล้วตัดแต่งรากที่เป็นปมนั้นทิ้งไป จากนั้นก็ผึ่งให้แผลแห้งแล้วนำกลับไปลงปลูกอีกครั้ง ก็อาจที่จะสามารถฟื้นขึ้นมาเจริญเติบโตต่อไปได้ ซึ่งในกรณีที่ตอยังเหี่ยวไม่มาก เมื่อตัดแต่งรากที่เป็นปมทิ้งไปแล้วลงปลูกใหม่ มีโอกาสมากที่ตอจะกลับมาเต่งตึงสมบรูณ์ได้เป็นปรกติ แต่ถ้าเป็นในกรณีที่ตอเหี่ยวฟีบหนักมากๆ ก็อาจจะฟื้นได้แต่ตอก็จะไม่สมบรูณ์เต่งตึงเต็มร้อย จะซูบไปสักหน่อยแต่ก็ยังพอที่จะเลี้ยงแคคตัสให้เจริญเติบโตต่อไปได้อยู่ครับ

การตัดลงตอแก้วมังกรแบบเหลาแกนตอ และการตัดลงตอแบบตัดไม่เหลือตอ และการล่อราก

                     เรื่องราวที่ผมหยิบมาเขียนในคราวนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับการตัดลงตอ ซึ่งเราจะมาทำการตัดแคคตัสลงจากตอแก้วมังกรกันครับ ซึ่งก่อนที่จะเริ่มบทความ ผมต้องขอออกตัวไว้ก่อนเลยนะครับว่าผมเองก็ไม่ได้มีประสบการณ์ในการตัดลงตอหรือการล่อรากมากสักเท่าไรนัก นานๆ จะทำสักที

                    เพราะผมมีความรู้สึกว่า ถ้าจะเลี้ยงไม้กราฟ ผมอยากจะเลี้ยงแบบให้เค้าเจริญเติบโตไปให้มากที่สุด ถ้าเค้าอยู่บนตอแล้วอยู่ดี มีการเจริญเติบโตที่ดี ก็อยากจะให้อยู่ไปแบบนั้น ถ้าไม่เกิดปัญหาเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของเค้า หรือปัญหาอย่างตอเน่า ตอหมดสภาพ ผมก็ไม่อยากจะไปตัดเค้าลงมาจากตอสักเท่าไร เพราะในการตัดลงตอนั้นมันมีความเสี่ยง บางทีตอนเราตัดเค้าลงมาจากตอแล้วเอามาล่อราก มันอาจจะล้มเหลว รากไม่ออก หรือติดเชื้อจนเน่าทำให้เราเสียแคคตัสต้นนั้นไปเลยก็ได้ เพราะฉะนั้นการตัดลงตอจึงเป็นเรื่องที่ถ้าไม่จำเป็น ผมจะไม่ทำ ผมจึงต้องบอกก่อนเลยว่าความเชี่ยวชาญหรือเทคนิคในการตัดลงตอของผมนั้น ผมรู้ไม่เยอะนะครับ

การกราฟแคคตัสบนตอริทเทอโร ( Ritterocereus ) และเรื่องราว เมื่อแคคตัสเน่า เราเลยต้องกราฟ

                     ในการปลูกต้นไม้ ปัญหาอาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา และบางครั้งปัญหาก็มาแบบฉับพลันจนเราตั้งตัวไม่ทันเลยล่ะครับ อย่างเรื่องราวที่ผมเขียนในวันนี้นั้น เป็นเรื่องราวของปัญหาที่เกิดขึ้นกับแคคตัสต้นสำคัญต้นนึงของผม ซึ่งก็คือเจ้าแอสโตรไฟตั้ม ต้นในรูปที่เห็นนี่แหละครับ เจ้าต้นนี้คือแคคตัส Astrophytum asterias cv. super kabuto v-type ไม่แน่ใจว่าใส่ชื่อถูกต้องครบถ้วนหรือไม่ เอาเป็นว่า ผมขอเรียกง่ายๆ ว่าแอสโตรวี  ก็แล้วกันนะครับ

                     เจ้าแอสโตรวีต้นนี้ เป็นต้นที่อยู่กับผมมานาน เป็นต้นที่เคยออกดอกและให้เมล็ดผมมาพอสมควรเลยครับ และตลอดระยะเวลาที่เลี้ยงเค้ามานั้น เค้าไม่เคยเกิดปัญหาเลยสักครั้ง อดทนแข็งแรง ผ่านฝนฟ้าประคองกันมาตั้งแต่ตอนที่ผมยังไม่ค่อยรู้เรื่องรู้ราวในการปลูกแคคตัสเลยก็ว่าได้ เป็นต้นที่สอนอะไรผมในหลายเรื่องเลยล่ะครับ

เมื่อแคคตัสต้นเหี่ยว เพราะโดนเพลี้ยแป้งเกาะที่ราก

                     เรื่องราวที่จะเขียนถึงในวันนี้เป็นเรื่องที่เกี่ยวกับเจ้าแคคตัสแอสโตรไฟตั้ม ( Astrophytum ) ต้นในรูปที่เห็นนี้เลยครับ ซึ่งเหตุการณ์นั้นเริ่มตรงที่ผมบังเอิญสังเกตเห็นเจ้าแอสโตรต้นนี้มีอาการเหี่ยว ลำต้นเริ่มจะยุบลงเรื่อยๆ

การเพาะเมล็ดแคคตัส Astrophytum และคำถามที่ว่า ขนาดของเมล็ดนั้นสำคัญหรือไม่ ?

                      บทความในคราวนี้ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับเมล็ดแคคตัสแอสโตรไฟตั้ม ( astrophytum ) ซึ่งจุดเริ่มของบทความนั้นมาจากคำถามของน้องคนนึง ซึ่งเป็นมือใหม่ที่พึ่งหัดปลูกกระบองเพชรได้ไม่นาน ไม่เคยเพาะเมล็ดมาก่อน วันนึงน้องคนนี้ได้ไปสั่งซื้อเมล็ดแคคตัสแอสโตรไฟตั้ม แล้วเผอิญเมล็ดที่ได้รับมานั้นมันมีขนาดของเมล็ดที่คละกัน บางเมล็ดก็ใหญ่ แต่บางเมล็ดก็มีขนาดเล็ก ก็เลยเกิดความสงสัยและถามผมประมาณว่า พวกเมล็ดที่ใหญ่ๆ จะงอกได้ดีกว่าเมล็ดที่เล็กๆ หรือไม่

                    ผมได้ฟังแล้วก็พอเข้าใจในความสงสัยของน้องอยู่นะ นั่นก็เพราะว่าแอสโตรไฟตั้มนั้นเป็นแคคตัสที่มีเมล็ดที่มีขนาดที่แตกต่างหลากหลาย บางต้นบางฝักให้เมล็ดที่มีขนาดเล็ก บางฝักเมล็ดจะใหญ่ คนที่ไม่เคยเจอ หรือไม่มีประสบการณ์ในการเพาะเมล็ดมาก่อนก็เลยอาจจะสงสัยขึ้นมาได้ ว่ามันจะดีกว่ากันหรือไม่

                    แต่ก็ต้องออกตัวไว้ก่อนว่า ผมนั้นก็ไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญหรอกนะครับ แต่พอจะมีประสบการณ์ในการเพาะเมล็ดมาบ้าง และกับเมล็ดแคคตัสแอสโตรไฟตั้ม ( astrophytum ) นั้น ด้วยความที่บ้านแอสโตรเป็นไม้ที่ผมชอบมาก ก็เลยมีแคคตัสชนิดนี้เก็บเอาไว้อยู่หลายต้น ซึ่งถ้าช่วงไหนว่างๆ และเป็นจังหวะที่เจ้าแอสโตรที่บ้านผมนั้นออกดอกพร้อมกันหลายต้น ผมก็จะคัดบางต้นมาผสมเกสร และเก็บเมล็ดมาเพาะอยู่เรื่อยๆ จึงทำให้มีโอกาสได้เจอเมล็ดในลักษณะต่างๆ มาพอสมควร ซึ่งในความรู้สึกของผมนั้น ผมมองว่าขนาดของเมล็ดมันเป็นแค่ขนาดของเปลือกเมล็ดเท่านั้น ซึ่งมันไม่ได้ส่งผลต่อการงอกของเมล็ดสักเท่าไรหรอกครับ ไม่ว่าเมล็ดจะเล็กหรือใหญ่ก็งอกได้หมดนั่นล่ะ ความสดใหม่ของเมล็ดต่างหากที่น่าจะส่งผลต่อการงอกเสียมากกว่า เมล็ดยิ่งเก่ายิ่งเก็บเอาไว้นานๆ อัตราการงอกก็จะยิ่งน้อยลงเรื่อยๆ ผมคิดแค่นั้น เพราะงั้นคำตอบของผมที่ตอบน้องไปนั่นก็คือ ไม่ว่าเมล็ดจะเล็กหรือใหญ่ ถ้าเมล็ดนั้นเป็นเมล็ดที่แก่จัดล่ะก็ คุณภาพการงอกไม่ต่างกัน งอกได้ทั้งคู่

                    ซึ่งมันก็เป็นจังหวะที่ประจวบเหมาะ เพราะตอนที่น้องถามมานั้นเป็นช่วงที่ผมผสมเกสรแอสโตรต้นที่บ้านเอาไว้หลายต้นพอดี ก็เลยเกิดความคิดขึ้นมาว่าลองเลือกเมล็ดที่มีขนาดที่ต่างกันรวมไปถึงมีลักษณะของเมล็ดที่ต่างกันมาเพาะ แล้วถ่ายรูปมาลงในบล็อกด้วยดีกว่าว่าขนาดของเมล็ดนั้นมันมีผลต่อการงอกหรือไม่ เผื่อว่ามีใครถามเกี่ยวกับเรื่องนี้ขึ้นมาอีกจะได้เอาภาพให้เค้าดูด้วยเลยก็น่าจะดี นี่จึงเป็นจุดเริ่มของเรื่องราวในคราวนี้ครับ

การกราฟแคคตัสบนตอสามเหลี่ยมหนามตัดสด

                บทความนี้เป็นเรื่องราวที่คาบเกี่ยวมาจากบทความที่แล้วซึ่งก็คือเรื่องของการกราฟแคคตัสบนตอตัดสดนั่นเองครับ ซึ่งในบทความนี้เราก็จะมาลองกราฟแคคตัส astrophytum บนตอสามเหลี่ยมหนามตัดสดกันบ้าง
               และด้วยความที่บทความนี้เป็นบทความภาคต่อที่ต่อเนื่องมาจากอีกบทความนึง เพราะฉะนั้นเนื้อหาของบทความจะไม่ได้ลงรายละเอียดมากสักเท่าไรนะครับ ถ้าอยากอ่านวิธีการกราฟแคคตัสบนตอตัดสด การดูแลไม้กราฟ หรือเรื่องราวอื่นๆ ปลีกย่อยล่ะก็ ตามลิงก์ที่ลงไว้ด้านล่างนี้เลยนะครับ  เป็นบทความเกี่ยวกับการกราฟบทความหลักๆ ของเรา

 บทความแรก  การกราฟแคคตัสบนตอแก้วมังกรตัดสด 

ส่วนอันนี้เป็นบทความเก่าอีกบทความที่น่าสนใจ การกราฟแคคตัสบนตอแก้วมังกร แบบตอชำ

เริ่มเรื่องราวคราวนี้กันเลยดีกว่าครับ

การกราฟแคคตัสบนตอบลู ( Myrtillocactus geometrizans )

                   เจ้าแอสโตรด่าง ( astrophytum asterias nudum variegata ) ต้นที่เห็นในรูปนี้ เค้าถือเป็นแคคตัสที่ผมชอบมากต้นนึงเลยล่ะครับ ผมประทับใจในสีสันและอยากจะรู้ต่อไปว่าถ้าเลี้ยงไปเรื่อยๆ เมื่อเค้าโตขึ้นไปแล้วนั้นจะมีพัฒนาการที่เป็นแบบไหน จะเหลืองหมดทั้งหัวหรือสีเขียวจะขึ้นมาไล่ให้สีเหลืองนั้นหายไป หรือจะเป็นยังไงต่อไป คิดแล้วมันก็น่าสนุกจนทำให้ผมสนใจที่จะเฝ้ามองการเจริญเติบโตของเต้าต้นนี้มากเป็นพิเศษ 

                  ซึ่งที่ผ่านมาการเจริญเติบโตก็อยู่ในระดับที่น่าพอใจอยู่นะ อาจจะไม่ได้โตเร็วสักเท่าไร เพราะเป็นแอสโตรที่ด่างค่อนข้างจะมาก แต่ก็ยังมีพัฒนาการที่ขยับไปข้างหน้าให้ได้เห็นว่ามีความเปลี่ยนแปลงในการเจริญเติบโตอยู่ตลอด จนกระทั่งเมื่อช่วงปลายปีที่แล้วนี่แหละครับ ที่จู่ๆ ก็เกิดปัญหาขึ้นมา.....